Bu sayfada (22 bölüm)
- Evlilik öncesi kırmızı bayraklar nelerdir?
- Evlilik öncesi kırmızı bayraklar ile sarı bayraklar arasındaki fark nedir?
- Evlilik öncesi kırmızı bayraklar neden fark edilmesi zor olabilir?
- Kontrol edici davranış evlilik öncesi bir kırmızı bayrak mıdır?
- Küçümseme ve alay evlilik açısından neden önemlidir?
- Öfke ve çatışma yönetimi nasıl bir işarettir?
- Söz ile davranış arasındaki tutarsızlığı nasıl fark edebilirsiniz?
- Partner adayının geçmiş ilişkilerini anlatış biçimi neden önemlidir?
- Aile, para ve sınır konularında hangi işaretler dikkat çeker?
- Hızlı ilerleme baskısı bir kırmızı bayrak olabilir mi?
- Evlilik öncesi kırmızı bayraklar için kendinize hangi soruları sorabilirsiniz?
- Evlenmeden önce hangi konuları açıkça konuşmalısınız?
- Şiddet ve kontrol işaretleri varsa ne yapmalısınız?
- Evlilik öncesi danışmanlık nedir, neleri kapsar?
- Evlilik öncesi danışmanlık gerçekten fark yaratır mı?
- Evlilik öncesi eğitim programından nasıl yararlanabilirsiniz?
- Evlilik öncesi danışmanlığa ne zaman başvurabilirsiniz?
- Bir kırmızı bayrak gördüğünüzde ne yapabilirsiniz?
- Kendi kırmızı bayraklarınızı nasıl fark edebilirsiniz?
- Aile ve çevre baskısı karşısında kararınızı nasıl koruyabilirsiniz?
- Ne zaman profesyonel destek almalısınız?
- Sıkça sorulan sorular

Evlilik öncesi kırmızı bayraklar; kontrol, sürekli küçümseme, sınırlara saygısızlık, tutarsızlık ve sorumluluktan kaçınma gibi tekrar eden işaretlerdir. Tek bir davranış karar vermez, örüntüye ve geri bildirime verilen tepkiye bakılır. Bu yazıdaki öz gözlem soruları puanlanmaz ve etiket vermez. Evlilik öncesi danışmanlık kararı sizin yerinize vermez, konuşma zemini sunar. Şiddet, tehdit ya da kontrol varsa 112 Acil Çağrı ve ALO 183 aranmalıdır.
Evlilik öncesi kırmızı bayraklar nelerdir?
Evlilik öncesi kırmızı bayraklar, partner adayının davranışlarında tekrar eden ve ilişkinin güvenliğini, eşitliğini ya da dürüstlüğünü tehdit eden işaretlerdir: kontrol etme, küçümseme, sınırlara saygısızlık, tutarsızlık ve sorumluluk almama gibi. Dolayısıyla tek bir işaret karar vermez; örüntüye, sürekliliğe ve geri bildirime verilen tepkiye bakmak gerekir.
Evlilik kararı yaklaştıkça çoğu kişi aynı soruyla karşılaşır: Bu kişiyle ortak bir hayat kurabilir miyim? Bu nedenle bu soruya yanıt arayan birine hazır bir etiket vermek yerine, gözlenebilir davranışlara ve kendi hislerinize bakmayı öneriyorum. Nitekim Serdivan'daki görüşmelerde sık duyduğum bir cümle şu: “Bir şeyler yanlış gibi ama tam adını koyamıyorum”.
Bu yazıda önce kırmızı ve sarı bayrak ayrımını ve en sık anlatılan işaretleri ele alıyorum. Ardından puansız öz gözlem sorularına ve evlilik öncesi danışmanlığa geçiyorum. Üstelik yazı bir tanı ya da test değildir. Kimseye etiket koymaz, puan vermez ve sizden hemen karar vermenizi beklemez.
Evlilik öncesi kırmızı bayraklar ile sarı bayraklar arasındaki fark nedir?
Her uyumsuzluk kırmızı bayrak değildir. Kırmızı bayraklar güvenliği, eşitliği ve temel saygıyı tehdit eden davranışlardır. Sarı bayraklar ise henüz konuşmadığınız ya da çözmediğiniz farklılıklardır: para yönetimi, çocuk sahibi olma zamanı, aile ilişkileri ya da yaşam tarzı gibi. Dolayısıyla kırmızı bayrak durup düşünmeyi, sarı bayrak ise konuşmayı gerektirir.
| Bayrak | Örnek davranışlar | Ne yapabilirsiniz |
|---|---|---|
| Kırmızı | Telefonunuzu ve paranızı denetleme, sizi arkadaşlarınızdan uzaklaştırma, tehdit, hakaret, sürekli küçümseme, sınırınıza saygısızlık | Durun ve düşünün. Güvenlik söz konusuysa destek alın. Davranış sürüyorsa kararınızı gözden geçirin. |
| Sarı | Farklı para alışkanlıkları, çocuk beklentisi, aileyle yakınlık düzeyi, yaşam tarzı farkı | Açıkça konuşun. Ortak bir yol bulup bulamayacağınıza bakın. Gerekirse bir uzmandan destek alın. |
| Yeşil | Hatasını kabul etme, sınırınıza saygı, tutarlı davranış, sorun çıktığında birlikte çözme çabası | Bu işaretleri fark edin ve değerini bilin. Zamanla da sürdüğünden emin olun. |
Üstelik bu ayrım kesin bir çizgi değildir. Örneğin para konusundaki fark bir sarı bayraktır. Ancak sizden maaşınızı tamamen teslim etmenizi istemek kontrol davranışına kayıyorsa, aynı konu kırmızıya dönebilir.
Yeşil işaretleri aramak da en az kırmızıları görmek kadar önemlidir. Çünkü yalnızca kırmızı bayrak avlamak, ilişkiye şüpheyle bakmanıza ve olumlu işaretleri kaçırmanıza yol açabilir. Sorun çıktığında birlikte çözmeye çalışan, hatasını kabul eden, sınırınıza saygı gösteren ve sizi destekleyen biri güçlü bir temel sunar.
Evlilik öncesi kırmızı bayraklar neden fark edilmesi zor olabilir?
Tanışma ve nişanlılık dönemi çoğu kişi için yoğun duygularla geçer. Üstelik insanlar bu dönemde kendilerini olumlu yönleriyle gösterir ve karşısındakini olduğundan daha olumlu görme eğilimi artar. Bu nedenle ilk aylarda ortaya çıkan bir işareti “o gün kötü bir gündü” diye açıklamak çok doğaldır.
Fark etmeyi zorlaştıran birkaç etken vardır:
- Aşkın ve heyecanın uyandırdığı iyimserlik.
- Yaş, çevre ya da aile baskısıyla “artık karar vermem gerek” duygusu.
- “Evlenince düzelir” inancı.
- Küçük davranışları tek tek kabul ederek eşiğin yavaş yavaş kayması.
- Düğün hazırlıklarının ilerlemesi ve vazgeçmenin bedelinin büyümesi.
Özellikle “evlenince düzelir” inancı yanıltıcıdır. Evlilik, var olan davranışları çoğunlukla yatıştırmaz, ortak yaşamla birlikte daha belirgin kılar. Bu bir kural değildir. Yine de bugün sizi rahatsız eden bir davranışın evlilikle kendiliğinden ortadan kalkacağını varsaymamak daha güvenlidir.
Ters yönde bir tuzak da vardır: kusursuz partner arayışı. Çünkü kimse hatasız değildir ve her huzursuzluk kırmızı bayrak sayılmaz. Ayırt edici olan, davranışın tek seferlik mi yoksa kalıplaşmış mı olduğu ve karşı tarafın geri bildirim karşısında nasıl davrandığıdır. Aşırı titiz bir bayrak avı ise olumlu işaretleri görmenizi engelleyebilir.
Kontrol edici davranış evlilik öncesi bir kırmızı bayrak mıdır?
Evet, sürekli ve ısrarlı kontrol en önemli işaretlerden biridir. Telefonunuzu karıştırmak, şifrelerinizi istemek, nerede ve kiminle olduğunuzu sürekli sormak, giyiminize karışmak, paranızı denetlemek ya da sizi arkadaşlarınızdan uzaklaştırmak bu gruba girer. Dünya Sağlık Örgütü, partner şiddetinin fiziksel saldırganlığın yanında psikolojik istismarı ve kontrol edici davranışları da kapsadığını bildiriyor.
Kontrol çoğu zaman sevgi ya da endişe kılığına girer: “Seni kaybetmekten korkuyorum”, “Sadece seni koruyorum”. Ancak sevgi ile kontrol arasındaki fark, sınırlarınıza verilen tepkidir. Sevgi, hayır dediğinizde geri adım atar. Kontrol ise ısrar eder, küser ya da cezalandırır.
Ayrıca kontrol her zaman sert görünmez. Bazen aşırı ilgi, sürekli aranma ya da “senin iyiliğin için” denen kararlar biçiminde gelir. Bu yüzden kontrolü yalnızca yasaklarda değil, özerkliğinize yönelik küçük müdahalelerde de arayın. Başlangıçta genellikle küçük taleplerle karşılaşırsınız. Zamanla bu talepler büyür ve “hayır” demek zorlaşır. Bu nedenle ilk küçük talepte bile kendinize şunu sorun: Reddettiğimde ne oluyor? Yıpratıcı ilişki işaretlerini daha geniş bir çerçevede toksik ilişki belirtileri yazısında bulabilirsiniz.
Küçümseme ve alay evlilik açısından neden önemlidir?
Küçümseme, tek bir kırıcı söz değil, karşı tarafı aşağı gören bir tutumdur. Dalga geçmek, göz devirmek, başkalarının önünde alay etmek, geçmişinizi ya da ailenizi aşağılamak bu tutuma örnektir. Üstelik alışkanlık hâline geldiğinde ilişkinin temel güvenini aşındırır.
Evli çiftleri birkaç yıl boyunca izleyen bir çalışma, olumsuz etkileşimi, savunmacılığı ve inatla geri çekilmeyi yoğun yaşayan çiftlerde ilişkinin sonraki yıllarda bozulma riskinin daha yüksek olduğunu bildirdi. Bu, her sert sözün ilişkiyi bitireceği anlamına gelmez. Ancak tekrar eden bir tutumun önemli olduğuna işaret eder.
Evlilik öncesinde şunları gözlemleyin: Tartışma sırasında sizi küçük düşürüyor mu? Başkalarının yanında sizinle alay ediyor mu? Özür diledikten sonra davranışı değişiyor mu? Bu soruların yanıtı, tek bir olaydan çok bir süre boyunca tekrar eden tabloya bakınca anlam kazanır.
Öfke ve çatışma yönetimi nasıl bir işarettir?
Her çift tartışır. Belirleyici olan, tartışmanın varlığı değil, nasıl yürüdüğü ve nasıl bittiğidir. Sağlıklı bir tartışmada taraflar sesini yükseltebilir, ancak hakaret etmez, tehdit etmez ve sonunda onarım için adım atar.
Çatışma yönetiminde dikkat çeken işaretler şunlardır:
- Tartışma sırasında hakaret, tehdit ya da eşyalara zarar verme.
- Konuşmayı günlerce kesmek ve cezalandırıcı sessizliğe çekilmek.
- Hatasını kabul etmek yerine suçu size yüklemek.
- Tartışmadan sonra özür dilemeden hiçbir şey olmamış gibi davranmak.
- Her sorunda sizi suçlu hissettirmek.
Öfke tek başına bir kırmızı bayrak değildir. Ancak öfkenin fiziksel güce, tehdide ya da korkutmaya dönüşmesi bir güvenlik sorunudur. Böyle bir durumda yazının güvenlik bölümüne bakın. Ayrıca tartışmadan sonra yeniden yakınlaşmak için atılan küçük adımlar, ilişkinin dayanıklılığına dair önemli ipuçları verir.
Söz ile davranış arasındaki tutarsızlığı nasıl fark edebilirsiniz?
Dürüstlük ve tutarlılık evliliğin temel taşlarındandır. Bu nedenle önemli konularda saklama, tekrar eden yalanlar ya da sözlerin davranışa dönmemesi güveni zedeleyen işaretlerdir. Özellikle borç, geçmiş ilişkiler, sağlık durumu, iş ve gelir gibi evliliği doğrudan etkileyen konularda gizlilik dikkat gerektirir.
Küçük ve büyük tutarsızlıkları ayırmak için şu soruları kullanabilirsiniz:
- Söylediği ile yaptığı zamanla örtüşüyor mu?
- Yalan yakalandığında sorumluluk alıyor mu, yoksa savunmaya mı geçiyor?
- Sizden sakladığı önemli bir konu var mı?
- Başkalarına anlattığı ile bana anlattığı arasında fark var mı?
Her gizlilik yalan değildir, çünkü herkesin mahremiyeti vardır. Fark, kararınızı doğrudan etkileyen bilgilerin bilinçli olarak saklanmasıdır.
Örnek senaryo: Partner adayınız “hiç borcum yok” demiş, ancak bir süre sonra adına gelen bir icra bildirimi görüyorsunuz. Tek başına bu, kötü niyet göstermez. Ancak sorduğunuzda sorumluluk almak yerine konuyu geçiştiriyorsa, mesele borcun kendisinden çok güvenin kendisidir.
Partner adayının geçmiş ilişkilerini anlatış biçimi neden önemlidir?
Geçmişte bir evlilik, boşanma ya da ayrılık yaşamış olmak kırmızı bayrak değildir. Önemli olan, yaşananların nasıl anlatıldığıdır. Geçmişini kendi sorumluluk payını da görerek anlatan biri ile her ilişkide yalnızca karşı tarafı suçlayan biri arasında belirgin bir fark vardır.
Kendinize şunları sorabilirsiniz: Her ilişkinin sonunda suçlu başkası mı çıkıyor? Önceki partnerinden saygısızca ya da öfkeyle mi söz ediyor? Geçmişten ne öğrendiğini anlatabiliyor mu? Dolayısıyla bu soruların yanıtı, gelecekte çatışmaları nasıl yöneteceğine dair ipucu verir.
Bu bakış sizin için de geçerlidir. Kendi geçmişinizi dürüstçe anlatmak ve yaşadıklarınızdan ne öğrendiğinizi paylaşmak güveni artırır. Ayrıca geçmişin her ayrıntısını ilk günden paylaşmanız gerekmez. Önemli olan, kararınızı etkileyecek bilgileri evlilikten önce açıkça konuşabilmektir.
Aile, para ve sınır konularında hangi işaretler dikkat çeker?
Evlilik çoğu zaman yalnızca iki kişiyi değil, iki aileyi de bir araya getirir. Bu nedenle aile ve para konuları ilişkinin önemli bir parçasıdır. Aile desteği değerlidir. Ancak sınırların belirsiz olması bazen sarı, bazen kırmızı bir bayrağa dönüşebilir.
| Konu | Sarı bayrak: konuşun | Kırmızı bayrak: durup düşünün |
|---|---|---|
| Aile | Aileyle yakınlık düzeyinin farklı olması | Kararlarınızı aile adına dayatma, sizi aileden ya da arkadaşlardan koparma |
| Para | Farklı harcama ve tasarruf alışkanlıkları | Gelirinizi ve harcamalarınızı denetleme, borcu ya da geliri saklama |
| Roller | Ev işi, çalışma ve çocuk bakımı beklentilerinde farklılık | Çalışmanızı, okumanızı ya da sosyal hayatınızı engelleme |
| Çocuk | Çocuk sayısı ve zamanlaması konusunda görüş ayrılığı | Çocuk konusunda baskı kurma ya da tehdit |
Burada ölçü, görüş ayrılığının kendisi değil, karşı tarafın sizin karar hakkınıza saygı gösterip göstermemesidir. Farklı düşünen biriyle birlikte yol bulabilirsiniz. Ancak karar hakkınızı yok sayan biriyle bunu başarmak çok daha zordur.
Hızlı ilerleme baskısı bir kırmızı bayrak olabilir mi?
Bazen ilişki çok hızlı ilerler: tanışmadan kısa süre sonra nişan, nikâh ya da birlikte yaşama kararı gündeme gelir. Hız tek başına sorun değildir, çünkü birçok çift hızlı karar verir ve mutlu olur. Ancak hız sizin ritminize rağmen dayatılıyorsa dikkat gerekir.
Hızlı ilerleme ilk bakışta tutku ve kararlılık gibi görünür. Ancak yoğun bir başlangıç, karşı tarafı tanımanız için gereken zamanı kısaltır. Bu nedenle hız ile kararlılığı ayırmak önemlidir: kararlı biri bekleyebilir, baskı kuran ise beklemekte zorlanır.
Hıza ilişkin işaretler şunlardır:
- Yavaşlamak istediğinizde kırgınlık, öfke ya da ısrar.
- Karşınızdakini yeterince tanımadan büyük kararlar için baskı.
- “Şimdi karar vermezsen kaybedersin” gibi cümleler.
- Aileyi ya da çevreyi devreye sokarak sizi sıkıştırma.
Kendinize şunu sorun: Düşünmek için zaman istediğimde bu isteğime saygı gösterdi mi? Çünkü sağlıklı bir ilişkide “yavaşlayalım” cümlesi bir tartışma konusu olmaz.
Evlilik öncesi kırmızı bayraklar için kendinize hangi soruları sorabilirsiniz?
Aşağıdaki sorular puan üretmez ve sonuç etiketi vermez. Her soruyu yazarak ya da yüksek sesle yanıtlayabilirsiniz. Yanıtlarınız doğru ya da yanlış değildir, yalnızca neye dikkat edeceğinizi gösterir.
- Hayır dediğimde karşımdaki bu yanıta saygı gösteriyor mu?
- Fikrim onunkinden farklı olduğunda ne oluyor?
- Telefonumu, parayı ya da arkadaşlarımı denetlemeye çalışıyor mu?
- Tartışmadan sonra sorumluluk alıyor ve onarmaya çalışıyor mu?
- Yanında kendim olabiliyor muyum, yoksa sürekli kendimi ayarlıyor muyum?
- Kendimi onun yanında daha güçlü mü, daha küçük mü hissediyorum?
- Önemli konularda bana dürüst davrandığına inanıyor muyum?
- Ailemle ve arkadaşlarımla ilişkimi destekliyor mu?
- Para, çocuk ve aile konularında açıkça konuşabiliyor muyuz?
- Beni korkutan ya da çekinmeme neden olan bir davranışı var mı?
- Bu özelliklerin evlilikte de süreceğini düşündüğümde ne hissediyorum?
- Güvendiğim yakınlarım ilişkimi nasıl görüyor?
Hangi sorularda takıldığınıza bakın. Takıldığınız konular, partnerinizle ya da bir uzmanla konuşacağınız gündemi oluşturur. Daha düzenli bir bakış isterseniz ilişki sağlığı aracına göz atabilirsiniz. Araç tanı koymaz ve bir uzmanın değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Böyle araçları kullanırken üç şeyi aklınızda tutun: sonuç bir etiket değildir, o günkü ruh halinizden etkilenebilir ve en önemli veri, sizi asıl rahatsız eden davranışın kendisidir.
Evlenmeden önce hangi konuları açıkça konuşmalısınız?
Sarı bayrakların çoğu, evlenmeden önce konuşulmayan konulardan doğar. Aşağıdaki liste, bir görüşme gündemi olarak kullanabileceğiniz konuları topluyor. Hepsini tek oturumda konuşmanız gerekmez.
- Para: gelir, borç, harcama ve tasarruf alışkanlıkları.
- Çalışma hayatı: evlilikten sonra kimin ne kadar çalışacağı.
- Çocuk: isteyip istemediğiniz, zamanlaması ve bakımın paylaşımı.
- Ev işleri ve roller: günlük sorumlulukların paylaşımı.
- Aileler: ziyaret sıklığı, birlikte yaşama ve kararlara etkileri.
- Yaşam yeri: hangi şehirde, nasıl bir evde yaşamak istediğiniz.
- Değerler ve inançlar: günlük hayatta nasıl yer tuttukları.
- Sağlık: bedensel ve ruhsal sağlık geçmişi, destek alma tutumu.
- Yakınlık: sevgi, ilgi ve cinsel yaşama ilişkin beklentiler.
- Çatışma: tartışmayı nasıl yürütmek ve nasıl onarmak istediğiniz.
Bu konuşmalarda amaç aynı fikirde olmak değil, farkları görebilmektir. Farklı düşünen iki kişi de iyi bir evlilik kurabilir. Ancak konuyu açmaktan kaçınan ya da her konuşmayı tartışmaya çeviren bir kalıp varsa, bu başlı başına bir sarı bayraktır.
Şiddet ve kontrol işaretleri varsa ne yapmalısınız?
Bazı işaretler rahatsızlıktan öte, bir güvenlik sorunudur: fiziksel şiddet, tehdit, ısrarlı takip, cinsel zorlama, sürekli korkutma ya da sizi evden çıkmaktan veya çalışmaktan alıkoyma. Böyle bir durumda evlilik öncesi danışmanlık ya da yalnızca konuşarak çözmeye çalışmak yeterli ve güvenli olmayabilir.
Güvendiğiniz bir yakınınıza durumu anlatın ve bu konuyu karşı tarafla yalnız başınıza konuşmaktan kaçının. Dünya Sağlık Örgütü, partner şiddetinin özellikle kadınlarda kısa ve uzun vadede ciddi ruhsal ve bedensel sağlık sorunlarına yol açtığını bildiriyor. Bu nedenle bu işaretleri küçümsememek gerekir.
Evlilik öncesi danışmanlık nedir, neleri kapsar?
Evlilik öncesi danışmanlık, evlenmeyi düşünen çiftlerin ya da kişilerin ilişkilerini, beklentilerini ve ortak yaşama hazırlığını bir psikologla birlikte gözden geçirdiği bir görüşme sürecidir. Amaç, evlenmenize ya da evlenmemenize karar vermek değil, bu kararı daha bilinçli almanıza yardım etmektir.
Görüşmelerde sık ele alınan konular şunlardır:
- İletişim ve çatışma biçimleri.
- Beklentiler: roller, ev işleri, çalışma hayatı.
- Para yönetimi ve ortak hedefler.
- Çocuk sahibi olma düşüncesi ve zamanlaması.
- Ailelerle ve çevreyle ilişkiler, sınırlar.
- Her iki tarafın kendi geçmişinden getirdiği örüntüler.
Görüşmeler çift olarak yapılabileceği gibi, bir kişi tek başına da gelebilir. Tek başına gelmek, partneriniz hazır olmasa bile kendi sorularınızı netleştirmenize imkân verir. Uzman, evlenip evlenmeyeceğiniz konusunda hüküm vermez. Buna karşılık kendi kararınızı verebilmeniz için bir çerçeve sunar.
Süreç genellikle şu sırayla ilerler:
- Tanışma: Sizi buraya getiren soruyu ve beklentilerinizi paylaşırsınız.
- Ortak ve bireysel görüşmeler: Gerekirse her iki tarafı ayrı ayrı dinleyen oturumlar planlarsınız.
- Konuşma alıştırmaları: Zor konuları nasıl açacağınızı güvenli bir ortamda denersiniz.
- Gözden geçirme: Neyi netleştirdiğinizi ve neye hâlâ ihtiyacınız olduğunu birlikte değerlendirirsiniz.
Benim görüşmelerimde genel görüşme yaklaşık 50 ile 60 dakika sürüyor. Sıklık, kişiye göre haftada bir ya da on beş günde bir olabiliyor.
Evlilik öncesi görüşmeler, ilişki ve aile odaklı psikolojik danışmanlık çerçevesinde yürütülebilir. Bu çerçeve hakkında bilgi için çift terapisi ve aile danışmanlığı sayfalarına bakabilirsiniz.
Evlilik öncesi danışmanlık gerçekten fark yaratır mı?
Araştırmalar bu konuda temkinli bir tablo çiziyor. Evlilik öncesi eğitim programlarını inceleyen bir meta-analiz, henüz dergide yer almamış çalışmalar da hesaba katıldığında ilişki kalitesinde ya da doyumunda net bir artış göstermedi. Buna karşılık çiftlerin iletişim becerilerinde, özellikle gözleme dayalı ölçümlerde belirgin bir yarar bildirdi.
Bu çalışma tek tek danışmanlık görüşmelerini değil, eğitim programlarını inceliyor. Yine de konuya ilişkin temkinli bir veri sunuyor. Yani evlilik öncesi danışmanlık, evliliğin mutlu geçeceğine dair bir güvence değildir. Daha gerçekçi beklenti, iletişim becerilerini güçlendirmesi ve önemli konuların evlenmeden önce açıkça konuşulmasıdır.
Bu bile sonradan şaşırmamak için değerli bir adımdır. Dolayısıyla danışmanlığı bir sınav ya da onay mekanizması gibi düşünmeyin. Ona, birlikte nasıl konuştuğunuzu fark edebileceğiniz bir deneme alanı olarak bakın.
Evlilik öncesi eğitim programından nasıl yararlanabilirsiniz?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı da evlilik çağındaki gençlere ve evlenmeyi planlayan çiftlere yönelik bir Evlilik Öncesi Eğitim Programı yürütüyor. Bakanlığın duyurularına göre program kendini tanıma, etkin iletişim ve dinleme, sağlıklı iletişim ve aile hukuku gibi başlıkları içeriyor. Katılımcılar modülleri seçebiliyor.
Bu program bireysel bir psikolojik danışmanlık değildir, grup temelli bir eğitimdir. Yine de iletişim ve hukuk gibi temel konularda bilgi edinmek için kullanışlı bir başlangıç olabilir. Örneğin önce programla temel bilgileri edinip ardından bireysel ya da çift görüşmesinde kendi sorularınıza odaklanabilirsiniz. Güncel katılım koşullarını ve bulunduğunuz ildeki uygulamayı Bakanlığın resmî sayfasından ya da il müdürlüğünden kontrol edin.
Evlilik öncesi danışmanlığa ne zaman başvurabilirsiniz?
Çoğu kişi için en uygun zaman, nişan ya da nikâh gibi büyük adımlardan önce, kararın hâlâ esnek olduğu dönemdir. Yine de evlendikten sonra da ilişkinizi güçlendirmek için başvurabilirsiniz. Şu durumlarda danışmanlığı düşünebilirsiniz:
- Aklınızda yanıtsız sorular ya da tekrar eden tereddütler varsa.
- Önemli bir konuda anlaşamıyor ya da konuşamıyorsanız.
- Geçmiş ilişkilerinizden gelen endişeler yeni ilişkiyi etkiliyorsa.
- Aile baskısı karar sürecinizi zorluyorsa.
- Partnerinizin bazı davranışları sizi rahatsız ediyor ama bunu nasıl dile getireceğinizi bilmiyorsanız.
Partneriniz gelmek istemiyorsa tek başınıza başlayabilirsiniz. Karşı tarafın bu konuşmaya hiç açık olmaması da ilişkinin nasıl işlediğine dair bir ipucu verir. Yine de bunu tartışma konusu yapmak için acele etmeyin, önce kendi sorularınızı netleştirin.
Bir kırmızı bayrak gördüğünüzde ne yapabilirsiniz?
Kırmızı bayrak görmek, hemen ilişkiyi bitirmeniz gerektiği anlamına gelmez. Bununla birlikte işareti görmezden gelmek de çözüm değildir. Aşağıdaki adımlar durumu netleştirmenize yardım edebilir:
- Davranışı kayda geçirin: ne oldu, ne zaman oldu ve sizde ne bıraktı?
- Güvenliğiniz risk altındaysa önce güvenliğinize öncelik verin.
- Davranışı karşı tarafla sakin ve somut bir dille konuşun: “Telefonumu karıştırdığın zaman rahatsız oluyorum ve buna sınır koyuyorum.”
- Tepkisini gözlemleyin: dinliyor, özür diliyor ve davranışı değiştiriyor mu?
- Güvendiğiniz bir yakınınızla ya da bir uzmanla durumu paylaşın.
- Karar vermek için kendinize süre tanıyın. Düğün tarihi gibi dış baskılar kararınızı belirlemesin.
Ayrıntılı baş etme yollarını toksik davranışlarla başa çıkma yazısında ele aldım. Ayrıca karşı tarafın tepkisi, duyduğunuz endişenin ne kadar yerinde olduğuna dair önemli bir veridir. Dinleyen ve değişmeye çabalayan biriyle yol almak mümkündür. Savunmaya geçen, suçu size yükleyen ya da sizi cezalandıran biriyle ise aynı sonucu beklemek gerçekçi değildir.
Kendi kırmızı bayraklarınızı nasıl fark edebilirsiniz?
Kırmızı bayrak yalnızca karşı taraf için geçerli bir kavram değildir. Evliliğe herkes kendi alışkanlıklarını, yaralarını ve beklentilerini getirir. Kendi tutumlarınızı dürüstçe gözden geçirmek, ilişkiyi daha sağlam bir temele oturtur. Kendinize şunları sorabilirsiniz:
- Tartışmalarda küçümseyici ya da alaycı olduğum oluyor mu?
- Karşımdakinin sınırına saygı gösteriyor muyum?
- Önemli konularda saklı bıraktığım bir şey var mı?
- Öfkemi yönetmekte zorlandığım zamanlar oluyor mu?
- Beklentilerimi açıkça söylüyor muyum, yoksa karşımdakinin tahmin etmesini mi bekliyorum?
Bu sorulara “evet” demek, evliliğe uygun olmadığınız anlamına gelmez. Yalnızca üzerinde çalışabileceğiniz alanları gösterir. İsterseniz bu alanları bir uzmanla birlikte ele alabilirsiniz. Ayrıca güvendiğiniz bir kişiden dürüst geri bildirim istemek de işe yarar, çünkü kendi kör noktalarımızı çoğu zaman başkaları daha net görür.
Aile ve çevre baskısı karşısında kararınızı nasıl koruyabilirsiniz?
Evlilik kararı çoğu zaman çevrenin sesiyle birlikte gelir. Yaş, “el âlem ne der” kaygısı, geçmişte verdiğiniz sözler ve hazırlıklar karar sürecini zorlaştırabilir. Şu cümleleri duyduysanız baskı altında olabilirsiniz:
- “Artık yaşın geldi, daha ne bekliyorsun?”
- “Söz verdik, şimdi vazgeçmek ayıp olur.”
- “Bütün hazırlıklar tamam, geri dönüş yok.”
- “Evlenince her şey düzelir.”
Burada iki ayrımı akılda tutun. İlki, ailenizin endişesi ile sizin değerlendirmeniz aynı şey değildir. İkincisi, bir söz vermiş olmanız, güvenliğinizi ya da mutluluğunuzu riske atmanız için bir neden oluşturmaz. Karar vermek için süre istemek hakkınızdır.
Ne zaman profesyonel destek almalısınız?
Bir kırmızı bayrak gördüğünüzde ne yapacağınızı bilemiyorsanız, kararınızı baskı altında hissediyorsanız ya da güvenliğiniz konusunda endişeniz varsa bir psikologla görüşmek yararlı olabilir. Destek almayı ne zaman düşünmeniz gerektiğini ise ne zaman psikolog desteği gerekir rehberinde bulabilirsiniz.
Güvenlik söz konusuysa görüşme beklemeyin. Tehdit, kontrol ya da şiddet varsa önce 112 Acil Çağrı ve ALO 183 devreye girer. Ruhsal desteğin yanında hukuki ve sosyal desteğin de farklı kurumlardan gelebileceğini aklınızda tutun.
Serdivan'da yüz yüze, Türkiye'nin her yerinden ve yurt dışından ise çevrim içi görüşme yapıyorum. Konuşmak isterseniz randevu ve iletişim sayfasından bana ulaşabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Kırmızı bayrak ile sarı bayrak arasındaki fark nedir?
Kırmızı bayraklar güvenliği, eşitliği ve temel saygıyı tehdit eden, tekrar eden davranışlardır: kontrol, tehdit ve sürekli küçümseme gibi. Sarı bayraklar ise para, çocuk ya da aile gibi henüz konuşulmamış farklılıklardır. Kırmızı bayrak durup düşünmeyi, sarı bayrak ise açık bir konuşmayı gerektirir. Hangisinde olduğunuzu anlamak için davranışın tekrarına ve sizde bıraktığı etkiye bakın.
Bu işaretleri bir puanla ya da testle ölçebilir miyim?
Hayır. Kırmızı bayraklar bir puanla ölçülemez, çünkü davranışın tekrarına, geri bildirime verilen tepkiye ve sizde bıraktığı etkiye bakmak gerekir. Bu yazıdaki sorular puanlanmaz ve etiket üretmez. Bir uzmanla görüşmek, işaretleri kendi bağlamı içinde değerlendirmenize yardım eder. Hiçbir araç ya da test sonucu tek başına evlilik kararının dayanağı olmamalıdır.
Bir kırmızı bayrak gördüm, hemen ayrılmalı mıyım?
Her durumda hemen ayrılmak gerekmez, ancak işareti görmezden gelmek de çözüm değildir. Davranışı sakin ve somut biçimde konuşun, karşı tarafın tepkisini gözlemleyin ve kendinize düşünme süresi tanıyın. Şiddet, tehdit ya da kontrol varsa güvenliğiniz önce gelir, 112 ve ALO 183'e başvurabilirsiniz. Karar sizindir ve acele etmeniz gerekmez.
Evlilik öncesi danışmanlık evlenip evlenmeme kararını verir mi?
Hayır. Uzman, evlenip evlenmemeniz konusunda hüküm vermez. Görüşmeler iletişimi, beklentileri ve önemli konuları açıkça konuşmanıza yardım eder, karar her zaman sizindir. Araştırmalar da bu tür çalışmaların iletişim becerilerinde yarar sağlayabildiğini, ilişki doyumunda ise net bir artış gösteremediğini bildiriyor. Bu nedenle görüşmeyi bir onay mekanizması gibi görmeyin.
Partnerim danışmanlığa gelmek istemiyorsa ne yapmalıyım?
Tek başınıza başlayabilirsiniz. Kendi sorularınızı netleştirmek, tereddütlerinizi anlamak ve konuyu partnerinizle nasıl açacağınızı planlamak için bireysel görüşme de yararlıdır. Karşı tarafın bu konuşmaya hiç açık olmaması da ilişkinin nasıl işlediğine dair bir ipucu verir. Kendi sorularınızı netleştirdikten sonra konuyu partnerinizle açabilirsiniz. Acele etmeden kendi hızınızda ilerleyin.
Aile baskısıyla evlenmek zorunda hissediyorsam ne yapabilirim?
Karar vermek için süre istemek hakkınızdır. Baskıyı aile adına değil, kendi değerleriniz ve güvenliğiniz üzerinden değerlendirin. Güvendiğiniz bir yakınınızla ya da bir uzmanla durumu konuşun. Baskı tehdit, şiddet veya zorlama içeriyorsa ALO 183'e, acil durumlarda ise 112'ye başvurabilirsiniz. Bu süreçte kararınızı kendi değerleriniz belirlesin.

Maltepe Üniversitesi Psikoloji (onur derecesi) ve Yakın Doğu Üniversitesi Klinik Psikoloji Yüksek Lisans (şeref derecesi) mezunu. Serdivan'da ergen, yetişkin, çift ve ailelerle çalışır; Koç Holding Otokar'da kurumsal psikolog olarak görev yapar.
Acil bir durumdaysanız kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.
Bu konuda destek ve araçlar
Benzer yazılar

Normal Sandığımız Ama Ruh Sağlığını Bozan Alışkanlıklar
Ruh sağlığını bozan alışkanlıklar: hayır diyememek, sürekli meşgul olmak, duyguları susturmak ve her şeyi planlamak. Bedeli ve küçük…
21 Haziran 2026 · 17 dk okuma
Gaslighting Belirtileri: Maruz Kaldığınızı Gösteren 8 İşaret
Gaslighting belirtileri nelerdir? Algınıza güvenememek, sürekli özür dilemek ve yalnızlaşmak gibi 8 işareti, ayrımları ve ilk adımları…
17 Mayıs 2026 · 17 dk okuma
Psikopati Nedir? Psikopatlar Gerçekten Duygusuz mu?
Psikopati nedir, psikopatlar gerçekten duygusuz mu? Antisosyal kişilik bozukluğuyla farkı, yaygınlığı ve güvenlik. Uzman Psikolog Mert…
24 Nisan 2026 · 17 dk okuma