Kendi Kendine Terapi: Duygu Günlüğü Nasıl Tutulur?

18 Temmuz 2025Güncelleme: 31 Ekim 202617 dakikalık okumaUzman Psikolog Mert Pırıldar
Bu sayfada (20 bölüm)
  1. Duygu günlüğü nasıl tutulur?
  2. Duygu günlüğü nedir ve neden işe yarayabilir?
  3. Duygu günlüğü ile klasik günlük ve şükran günlüğü arasındaki fark nedir?
  4. Kendi kendine terapi, terapinin yerini tutar mı?
  5. Duygu günlüğü herkes için uygun mu?
  6. Duygu günlüğüne başlamadan önce neleri hazırlamalısınız?
  7. Duygu günlüğü nasıl tutulur, 10 dakikalık uygulama adım adım nasıl işler?
  8. Duygu günlüğü nasıl tutulur, örnek bir günlük tablosu nasıl görünür?
  9. Duyguya doğru adı nasıl verirsiniz?
  10. Duyguyu bedeninizde nasıl fark edersiniz?
  11. Duyguyla düşünceyi nasıl ayırırsınız?
  12. Kaygı, öfke ve üzüntü için günlükte hangi sorular işe yarar?
  13. Duygu günlüğü nasıl tutulur ki bir alışkanlığa dönüşsün?
  14. İlk iki hafta için nasıl bir plan izleyebilirsiniz?
  15. Duygu günlüğü tutarken sık yapılan hatalar nelerdir?
  16. Yazarken duygu çok yoğunlaşırsa ne yapabilirsiniz?
  17. Günlüğünüzdeki örüntüleri nasıl okursunuz?
  18. Duygu günlüğü ne zaman yetmez, ne zaman destek almalısınız?
  19. Duygu günlüğünü psikolojik danışmanlığa nasıl taşıyabilirsiniz?
  20. Sıkça sorulan sorular
Kendi Kendine Terapi: Duygu Günlüğü Nasıl Tutulur?
Kısaca

Duygu günlüğü, hissettiğiniz duyguyu adlandırıp durumu, bedendeki karşılığını ve düşünceyi kısa notlarla yazdığınız bir kayıttır. On dakikada dört adımda uygulanır: sessizliğe çekilmek, iç sorgu yapmak, yazmak ve duyguyla kalmak. Bu uygulama kendi başınıza yaptığınız bir farkındalık egzersizidir; psikolojik danışmanlığın ya da psikoterapinin yerini tutmaz. Sıkıntı haftalarca sürüyorsa uzmana başvurun, kendinize zarar düşüncesinde 112 Acil Çağrı'yı arayın.

Duygu günlüğü nasıl tutulur?

Duygu günlüğü tutmak için günde yaklaşık on dakika ayırır, o an hissettiğiniz duyguyu bir iki sözcükle adlandırır, nedenini ve bedendeki karşılığını kısa cümlelerle yazarsınız. Amaç duyguyu çözmek ya da bastırmak değil, fark etmek, adlandırmak ve yargılamadan yanında kalmaktır.

Bu yazıda önce duygu günlüğünün ne olduğunu ve neden işe yarayabileceğini anlatıyorum. Ardından on dakikalık adımları, örnek bir günlük tablosunu ve sık yapılan hataları paylaşıyorum. Son olarak günlüğün yetmediği durumlara ve destek almanın yollarına geliyorum.

Serdivan'daki görüşmelerde sık duyduğum bir cümle şu: “Ne hissettiğimi bile bilmiyorum”. Duygu günlüğü bu noktada küçük ama somut bir başlangıç sunar. Çünkü adı olmayan bir duyguyla ne yapacağınızı bilmek zordur. Buna karşılık adı konmuş bir duyguya çok daha rahat yaklaşırsınız.

“Kendi kendine terapi” gündelik dilde kullanılan bir ifade. Yani burada kastettiğim, kişinin kendi başına yaptığı bir farkındalık ve öz bakım egzersizi. Bu egzersiz psikolojik danışmanlığın ya da psikoterapinin yerini tutmaz. Ancak danışmanlıkla birlikte de tek başına da kullanabileceğiniz sade bir araçtır.

Duygu günlüğü nedir ve neden işe yarayabilir?

Duygu günlüğü, olayları sıralayan klasik bir günlükten farklı olarak duyguyu merkeze alır. Genellikle şu parçalardan oluşur: durum, duygu, duygunun şiddeti, bedendeki karşılığı, akla gelen düşünce ve ihtiyaç. Böylece bulanık bir sıkıntıyı, ayrı ayrı bakabileceğiniz parçalara ayırmış olursunuz.

Neden işe yarayabileceğine dair bilimsel bir dayanak var. Örneğin Lieberman ve arkadaşlarının beyin görüntüleme çalışmasında katılımcılar olumsuz görüntülere bakarken duyguyu sözcüklerle adlandırdı. Bu durumda amigdalanın ve ilişkili limbik bölgelerin tepkisi azaldı. Ancak bulgu laboratuvar koşullarında ortaya çıktı. Yine de duyguya ad vermenin zihni sakinleştirebileceğine işaret ediyor.

Ayrıca yazarak duygu ifade etmeyi inceleyen çalışmalar da benzer bir tablo çiziyor. Yüzden fazla randomize çalışmayı birleştiren bir meta-analiz, ortalama etkinin olumlu ancak küçük olduğunu bildiriyor. Öte yandan bir başka derleme, yararların fiziksel sağlıkta duygusal sağlığa göre daha tutarlı göründüğünü belirtiyor. Yani günlük herkese aynı ölçüde iyi gelmeyebilir. Yine de denemesi düşük maliyetli bir yöntemdir.

Bu uygulamadan makul olarak üç şey beklenebilir: duyguya ad vermek, duyguyla aranıza küçük bir mesafe koymak ve tekrar eden örüntüleri görmek. Ancak büyük bir dönüşüm beklemek gerçekçi olmaz. Dolayısıyla beklentiyi küçük tutmak, uygulamayı sürdürmenizi de kolaylaştırır.

Duygu günlüğü ile klasik günlük ve şükran günlüğü arasındaki fark nedir?

Üç yöntem sık karıştırılır. Oysa her biri başka bir soruya yanıt verir. Hangisinin size uygun olduğu, o dönemdeki amacınıza bağlıdır.

  • Klasik günlük: Gün içinde olanları sırayla anlatır. Odağı olaydır.
  • Şükran günlüğü: Gün içinde iyi giden şeyleri not eder. Odağı minnettarlık ve olumlu ayrıntılardır.
  • Duygu günlüğü: Duyguyu, bedendeki karşılığını, düşünceyi ve ihtiyacı ayrı ayrı kaydeder. Odağı iç dünyadır.

Bu yöntemlerin birbirinin yerine geçmesi gerekmez. Örneğin gün sonunda klasik bir günlük tutuyorsanız, yalnızca bir satırlık duygu notu eklemek yeterli olabilir. Ancak şükran günlüğü, zor duyguları görmezden gelmenin bir yolu hâline gelmemelidir. Duygu günlüğü ise zor duyguları da kabul ederek kaydeder.

Kendi kendine terapi, terapinin yerini tutar mı?

Hayır, tutmaz. Duygu günlüğü, kendi başınıza yürüttüğünüz bir farkındalık uygulamasıdır. Psikolojik danışmanlık ya da psikoterapi ise eğitimli bir uzmanla, planlı ve güvenli bir çerçevede ilerleyen bir süreçtir. Dolayısıyla aradaki fark yalnızca tek başına çalışmakla sınırlı değildir. Üstelik değerlendirme, geri bildirim ve güvenlik açısından da önemli farklar vardır.

NHS'in tanımladığı rehberli kendi kendine yardımda çalışma kitabını ya da çevrim içi kursu bir uzmanın desteğiyle yürütürsünüz. Belirtiler düzelmezse başka bir terapi türüne geçilebilir. Ancak tek başınıza tuttuğunuz bir günlükte bu destek ve geri bildirim yer almaz.

Duygu günlüğü ile psikolojik danışmanlığın farkı
KonuDuygu günlüğüPsikolojik danışmanlık ya da psikoterapi
Kim yürütürSiz, tek başınıza.Eğitimli bir uzman, sizinle birlikte.
Dışarıdan bakışYok, yalnızca kendi yorumunuz var.Gözden kaçan örüntüleri birlikte konuşursunuz.
KapsamDuyguyu fark etme ve adlandırma.Değerlendirme, hedef belirleme ve bilimsel dayanağı olan yöntemler.
GüvenlikRisk durumunu değerlendiren kimse yok.Güvenlik konusuna birlikte bakarsınız.
Uygun olduğu durumGünlük zorlanmalar ve öz farkındalık.Haftalarca süren ya da işleyişi bozan sıkıntılar.

Kısacası duygu günlüğü danışmanlığa rakip değil, onu tamamlayabilecek bir alışkanlıktır. Özellikle hafif ve geçici zorlanmalarda destek olabilir. Yetişkinler için psikolojik danışmanlığın çerçevesini merak ediyorsanız yetişkin psikolojisi sayfasına göz atabilirsiniz.

Duygu günlüğü herkes için uygun mu?

Duygu günlüğü çoğu yetişkin için düşük riskli bir uygulamadır. Günlük stresi anlamak, duygularınıza ad vermek ya da bir görüşmeye hazırlanmak için işe yarar. Ancak bazı durumlarda daha dikkatli ilerlemek gerekir.

  • Özellikle geçmişte ağır bir travma yaşadıysanız yazmak anıları beklenmedik biçimde canlandırabilir. Bu durumda uygulamayı bir uzmanla birlikte planlamak daha güvenlidir.
  • Aynı düşünceyi tekrar tekrar çevirme eğilimindeyseniz yazmak bu döngüyü zaman zaman besleyebilir. Süreyi kısa tutun ve kapanış adımını atlamayın.
  • Yoğun bir kriz ya da kendinize zarar verme düşüncesi yaşıyorsanız bu uygulama size uygun değildir. Önceliğiniz güvenliğiniz olsun.
  • Belirgin depresyon, panik ya da kaygı belirtileriniz varsa günlük bir değerlendirmenin yerini tutmaz.

Yaş, eğitim düzeyi ya da yazma becerisi bir engel değildir. Hatta yazmak sizi zorluyorsa kısa sesli notlar almak da bir seçenektir. Önemli olan, duyguyu bir kez adlandırmanız ve bir yere not etmenizdir.

Duygu günlüğüne başlamadan önce neleri hazırlamalısınız?

Hazırlık kısa sürer ve özel bir araç gerektirmez. Önemli olan, uygulamayı kolaylaştıran birkaç koşulu baştan netleştirmektir. Bu nedenle aşağıdaki liste yeterlidir.

  • Bir defter ya da not uygulaması: Kâğıt ve kalem hızınızı yavaşlatır, bildirimlerden uzak durmanızı kolaylaştırır.
  • On dakika: Bir alarm kurun ve süre dolunca yazmayı bırakın.
  • Sessiz bir köşe: Telefonu sessize alın ve kapıyı kapatın.
  • Gizlilik: Defteri kimsenin eline geçmeyeceği bir yere koyun. Telefona yazıyorsanız parola kullanın.
  • Bir söz: İlk sayfaya “Doğru ya da yanlış yok” cümlesini yazın.

Mükemmeliyetçilik, burada en sık karşılaşılan engeldir. Yazım hatası, düzensiz cümle ya da tutarsız düşünce sorun değildir. Üstelik günlüğü kimseye göstermeyeceğiniz için güzel yazmanıza gerek yoktur. Dahası kısa maddeler ve tek sözcüklük notlar da işinizi görür.

Kâğıt mı telefon mu sorusunda ölçüt basit: sizi yazmaya daha kolay başlatan araç doğru araçtır. Telefon her an elinizin altında olduğu için pratiktir. Ancak bildirimler dikkatinizi dağıtabilir; bu nedenle yazarken uçak modunu denemek işe yarayabilir.

Ayrıca yazmadan önce küçük bir niyet koymak da yardımcı olur. Örneğin “Bu on dakikada çözüm aramıyorum, yalnızca ne hissettiğimi görmek istiyorum” diyebilirsiniz. Böylece yazıyı bir sınava ya da ödeve çevirmekten kaçınırsınız.

Duygu günlüğü nasıl tutulur, 10 dakikalık uygulama adım adım nasıl işler?

Araştırmalarda en sık kullanılan yazma düzeni, 15 ile 20 dakikalık oturumların birkaç kez tekrarlanmasıdır. Aşağıdaki akış, bunun günlük hayata uygun, daha sade bir uyarlamasıdır. Bilimsel bir protokol değildir; düzenli uygulayabileceğiniz pratik bir çerçevedir.

  1. Sessizliğe çekilin (1 dakika): Telefonu sessize alın, bir bardak su alıp oturun ve kendinize on dakikalık bir alan açın. Üç yavaş nefes almak geçişi kolaylaştırır.
  2. İç sorgu yapın (3 dakika): Sırayla üç soru sorun. Şu an içimde hangi duygular var? Bu duygu bana ne söylüyor? Bedenimde nerede hissediyorum? Cevap gelmezse “bilmiyorum” yazıp bekleyin.
  3. Yazıya dökün (4 dakika): “Bugün kendimi ___ hissediyorum. Çünkü ___. Bu duygu bana ___ ihtiyacım olduğunu gösteriyor” kalıbını tamamlayın, sonra serbestçe devam edin.
  4. Duyguyla kalın (2 dakika): Yazmayı bırakın ve duyguyu değiştirmeye çalışmadan yanında oturun. Dilerseniz kendinize “Buradasın ve seni görüyorum” deyin. Süre dolunca defteri kapatın.

Kalıbı tamamlamanın bir örneği şöyle olabilir: “Bugün kendimi yetersiz hissediyorum. Çünkü iş yerinde söylediklerim karşılık bulmadı. Bu duygu bana görülmeye ve değerli hissetmeye ihtiyacım olduğunu gösteriyor.” Gördüğünüz gibi cümleler kısa ve sadedir. Yani edebi bir metin yazmanız gerekmez.

Zamanınız kısıtlıysa üç dakikalık mini sürümü deneyebilirsiniz. Bir cümleyle duyguyu, bir cümleyle bedendeki yerini, bir cümleyle de ihtiyacınızı yazın. Böylece yoğun günlerde bile zinciri koparmadan devam edersiniz.

Süreyi alarmla tutarsanız saate bakmak zorunda kalmazsınız, böylece dikkatiniz yazıda kalır. İlk günlerde süre yetmezse uzatmayın, çünkü kısa tutmak uygulamayı sürdürmeyi kolaylaştırır. İlk haftanın amacı iyi yazmak değil, deftere uğramaktır.

Bu arada dördüncü adım, farkındalık temelli yaklaşımların da temel becerilerinden biridir. Bu yaklaşımların kaygıdaki yerini merak ediyorsanız mindfulness temelli terapi yazısına bakabilirsiniz.

Duygu günlüğü nasıl tutulur, örnek bir günlük tablosu nasıl görünür?

Örnek senaryo: Aşağıdaki satırlar kurgusal bir kişiye aittir ve yalnızca biçimi göstermek için hazırladım. Kendi günlüğünüz bundan çok daha kısa ya da çok daha ayrıntılı olabilir.

Örnek duygu günlüğü tablosu (kurgusal)
Gün ve saatDurumDuygu ve şiddeti (0 ile 10)Bedende neredeAklıma gelen düşünceİhtiyacım
Pazartesi 21.30Toplantıda önerime yanıt gelmedi.Yetersizlik 7, öfke 4Boğazda sıkışma“Beni ciddiye almıyorlar.”Dinlenmek, görülmek
Çarşamba 18.00Arkadaşım buluşmayı son anda iptal etti.Kırgınlık 6Göğüste ağırlık“Benim için önemli değilim.”Değer görmek, açıklama duymak
Cuma 23.00Ertesi günün işlerini düşündüm.Kaygı 8Mide düğümü, sığ nefes“Yetişemeyeceğim.”Bir plan, biraz güven

Tabloda duyguyu, düşünceyi ve ihtiyacı ayrı sütunlara koymanın nedeni, bu üçünün çoğu zaman iç içe geçmesidir. Örneğin ilk satırda “yetersizlik” bir duygudur, “beni ciddiye almıyorlar” ise bir düşünce. Böylece ikisini ayırdığınızda her birine farklı sorular sorabilirsiniz.

Şiddet puanı bir test sonucu değildir. Yalnızca kendi gözleminizi izlemek için kullandığınız kişisel bir ölçüdür; bu yüzden başkasıyla kıyaslamayın. Aynı duygu birkaç gün sonra daha düşük bir puanla geri gelirse, küçük bir değişimi görmüş olursunuz.

Duyguya doğru adı nasıl verirsiniz?

“Kötüyüm”, “gerginim” ya da “bunaldım” gibi geniş ifadeler, yaşadığınız şeyi çoğu zaman tam anlatmaz. Duyguya daha ayrıntılı ad verebildikçe, ne yapacağınıza da daha rahat karar verirsiniz. Araştırmacılar bu beceriyi duygusal ayrıntı (emotional granularity) başlığıyla inceliyor. Pratikteki karşılığı ise basittir: genel sözcüğün yerine daha uygun olanı aramak.

  • “Kötüyüm” yerine: üzgün, kırgın, yalnız, hayal kırıklığına uğramış ya da utanmış olabilirsiniz.
  • “Gerginim” yerine: kaygılı, endişeli, huzursuz, baskı altında ya da bunalmış olabilirsiniz.
  • “Sinirliyim” yerine: öfkeli, haksızlığa uğramış, saygı görmemiş, çaresiz ya da bıkmış olabilirsiniz.
  • “Yorgunum” yerine: bitkin, isteksiz, ilgisiz, yük altında ya da üzgün olabilirsiniz.

Hiçbir sözcük tam oturmuyorsa kendi cümlenizi kurun: “İçim sızladı” ya da “İçime bir ağırlık çöktü”. Aynı anda birden fazla duygu hissetmek de olağandır. Örneğin hem heyecan hem korku yaşayabilirsiniz. İkisini de yazın, çünkü birini seçmek zorunda değilsiniz.

Sözcük bulmakta zorlanıyorsanız geniş başlıklarla başlayın: sevinç, üzüntü, öfke, korku, utanç, suçluluk ve yalnızlık. Bu başlıklar iyi bir başlangıç noktasıdır. Ardından yaşadığınız duyguya en yakın alt sözcüğü seçebilirsiniz. Zamanla kendi duygu sözlüğünüz de oluşur.

Duyguyu bedeninizde nasıl fark edersiniz?

Duygular yalnızca zihinde değil, bedende de iz bırakır. Kaygıda nefesiniz sığlaşabilir, öfkede çeneniz ve omuzlarınız gerilebilir, üzüntüde göğsünüzde bir ağırlık hissedebilirsiniz. Bu işaretleri fark etmek, duyguyu daha erken yakalamanıza yardım edebilir.

Taramayı baştan ayağa yapın: alın, çene, boğaz, omuzlar, göğüs, karın ve eller. Her bölgede gergin mi, ağır mı, sıcak mı, boş mu diye sorun. Ardından yalnızca fark ettiğinizi yazın; yorum eklemeniz gerekmez.

Bu taramada bedeninizi düzeltmeye çalışmayın. Omuzlarınızın gergin olduğunu fark etmek, onları hemen gevşetmekten daha önemlidir. Çünkü amaç, duygunun bedendeki izini tanımaktır.

Öte yandan aynı bedensel his farklı duygulara karşılık gelebilir. Üstelik bedensel belirtilerin her zaman duygusal bir nedeni yoktur. Göğüs ağrısı, çarpıntı ya da nefes darlığı gibi şikâyetleriniz sürüyorsa bunları yalnızca duyguya bağlamayın. Bu nedenle önce bir hekime başvurun.

Duyguyla düşünceyi nasıl ayırırsınız?

Günlükte en sık karıştırılan iki şey duygu ile düşüncedir. “Yetersizim” bir duygu değil, kendinize dair bir yargıdır. Altında ise utanç, üzüntü ya da korku bulunabilir.

Peki ikisini nasıl ayırırsınız? Pratik bir ölçüt işinizi kolaylaştırır. “Ben ___ hissediyorum” boşluğuna tek bir duygu sözcüğü sığıyorsa, örneğin utanç ya da korku, bu bir duygudur. Boşluğa “beni sevmediklerini” gibi bir cümle gerekiyorsa, büyük olasılıkla bir düşünceyle karşı karşıyasınızdır.

Düşünceyi yazdıktan sonra kendinize şu soruları sorabilirsiniz:

  • Bu düşünce bir olgu mu, yoksa bir yorum mu?
  • Aksini gösteren bir bilgi var mı?
  • Yakın bir arkadaşım aynı şeyi yaşasa ona ne söylerdim?
  • Bu düşünce şu an bana yardımcı oluyor mu?

Bu sorular bilişsel davranışçı terapinin temel araçlarına yakındır. Düşünce kaydını ayrıntılı kurmak isterseniz bilişsel davranışçı terapi nedir yazısına göz atabilirsiniz. Burada amaç düşünceyi hemen değiştirmek değil, onu duygudan ayırarak nasıl bir yargı taşıdığını görmektir.

Kaygı, öfke ve üzüntü için günlükte hangi sorular işe yarar?

Her duygu günlükte biraz farklı sorular çağırır. Bu nedenle aşağıdaki tablo üç yaygın duygu için örnek sorular ve dikkat edilecek noktaları özetliyor. Bu sorular birer ipucudur; hepsini yanıtlamanız gerekmez.

Zor duygular için günlük soruları
DuyguGünlükte sorabileceğiniz soruDikkat edilecek nokta
KaygıAklımdan geçen senaryo ne? Elimde şu an somut hangi bilgi var?Senaryoyu uzatmak yerine somut bilgiyle sınırlı kalın.
ÖfkeÖfkenin altında hangi ihtiyaç ya da sınır var?Yazdığınızı göndermeyin, öfkeyi yatıştırmak için kullanın.
ÜzüntüNeyi kaybettim ya da özledim? Şu an kendime ne söyleyebilirim?Üzüntü haftalarca sürüyorsa destek almayı düşünün.
Utanç ya da suçlulukDavranışımdan mı, kendimden mi utanıyorum? Düzeltebileceğim bir şey var mı?Davranışı kimlikten ayırmaya çalışın.

Öfkeliyken yazmak, mesajı hemen göndermeden önce size zaman kazandırır. Örneğin önce günlüğe yazar, yirmi dakika sonra yeniden okur ve ardından mesajı göndermeye karar verirsiniz. Böylece tepkinizi duygunun en yüksek olduğu ana bırakmamış olursunuz.

Bununla birlikte kaygıda yazmak bazen kaygıyı büyütebilir. Bu nedenle süreyi kısa tutun ve yazıyı somut bir adımla bitirin: “Yarın sabah yapabileceğim tek şey ne?” Kaygınız günlük hayatı belirgin biçimde kısıtlıyorsa bu egzersiz tek başına yeterli olmaz.

Duygu günlüğü nasıl tutulur ki bir alışkanlığa dönüşsün?

Sıklık konusunda tek bir doğru yoktur. Araştırmalarda en sık kullanılan düzen, 15 ile 20 dakikalık oturumların 3 ile 5 kez tekrarlanmasıdır. Günlük hayatta ise on dakikalık kısa bir düzen daha sürdürülebilir olabilir. Yani başlangıçta haftada üç ya da dört gün yeterlidir. Alışınca sıklığı artırabilirsiniz.

Saat seçimi de önemlidir. Örneğin gün içindeki olaylar tazeyken yazmak için akşam saatlerini deneyebilirsiniz. Yatmadan hemen önce yazmak bazı kişilerde zihni uyandırabilir; bunu deneyerek görürsünüz. Yoğun bir tartışmanın hemen ardından yazmak yerine yirmi dakika ara verebilirsiniz. Böylece duygu biraz yatışır.

  • Yazma saatini sabit bir rutine bağlayın; örneğin akşam çayından sonra.
  • Defteri ve kalemi her gün önünüzden geçtiğiniz bir yere koyun.
  • İlk iki hafta için kendinize bir deneme süresi verin, sonunda değerlendirin.
  • Bir günü atlarsanız bırakmayın; ertesi gün kaldığınız yerden devam edin.

İlk iki hafta için nasıl bir plan izleyebilirsiniz?

Başlangıçta her şeyi aynı anda denemeniz gerekmez. Bu yüzden aşağıdaki plan, becerileri sırayla ekleyerek ilerler. Her adımı birkaç gün sürdürebilir ve kendi hızınıza göre uyarlayabilirsiniz.

  1. Birinci ile üçüncü gün: Yalnızca duyguya ad verin. Günde bir cümle yeterlidir: “Şu an kendimi ___ hissediyorum.”
  2. Dördüncü ile altıncı gün: Duygunun bedendeki yerini ekleyin. Nefesiniz, göğsünüz ve omuzlarınız ne söylüyor?
  3. Yedinci gün: İlk haftalık gözden geçirmeyi yapın. Hangi duygu en sık geldi?
  4. Sekizinci ile onuncu gün: Duygunun yanına durumu ve düşünceyi yazın.
  5. On birinci ile on üçüncü gün: İhtiyaç sütununu ekleyin. Bu duygu bana neyi hatırlatıyor?
  6. On dördüncü gün: İki haftayı değerlendirin. Neyi sürdürmek, neyi bırakmak istiyorsunuz?

Plan yalnızca bir öneridir, bu yüzden ona uymak zorunda değilsiniz. Bir adım size zor geliyorsa daha uzun süre orada kalabilirsiniz. Önemli olan, uygulamayı ödev gibi değil, merakla yürütmenizdir.

Duygu günlüğü tutarken sık yapılan hatalar nelerdir?

Bu hataları bilmek, günlüğün size yük olmasını önler. Sorun çoğu zaman yazma becerisinde değil, yazarken kendinize yaklaşımınızdadır.

  • Kendinizi yargılamak: “Bunu hissetmemeliydim” cümlesi, duygunun üstüne bir yük daha bindirir.
  • Aynı olayı baştan sona anlatmak: Ayrıntıya gömülmek sizi duygudan uzaklaştırıp tekrar eden düşünceye çekebilir.
  • Süreyi aşmak: Saatlerce yazmak duyguyu çözmez, çoğu zaman yorgunluk bırakır.
  • Günlüğü delil dosyasına çevirmek: Birine karşı haklı olduğunuzu kanıtlamak için yazarsanız duyguyu anlamaktan uzaklaşırsınız.
  • Kapanış yapmamak: Yoğun bir duyguyla defteri kapatıp hemen başka işe geçmek, duyguyu havada bırakabilir.
  • Yalnızca zor günlerde yazmak: Ferahlık ve sevinç anlarını da kaydetmek tabloyu dengeler.

Yazarken kendinizi belirgin biçimde kötü hissediyorsanız durun ve nefes alın. Ara vermek bir başarısızlık değildir. Bu konuya bir sonraki bölümde ayrıca dönüyorum.

Yazarken duygu çok yoğunlaşırsa ne yapabilirsiniz?

Duygu üzerine yazmak bazen kısa süreliğine sıkıntıyı artırabilir. Yazma araştırmalarını derleyen bir çalışma, yazma sonrasında kısa süreli bir sıkıntı ve olumsuz duygu artışının sık görüldüğünü aktarıyor. Aynı derleme ayrıca, uzun vadeli takiplerde birçok çalışmanın yarar bildirdiğini belirtiyor. Bu yüzden yazmadan önce basit bir güvenlik planınız olsun.

Duygu çok yoğunlaştığında yazmayı bırakın ve şu adımları izleyin:

  1. Ayaklarınızı yere basın. Sandalyenin ya da zeminin size verdiği desteği hissedin.
  2. Yavaş bir nefes alın. Verirken nefesi, aldığınızdan biraz daha uzun tutun.
  3. Çevrenizde gördüğünüz beş şeyi, dokunduğunuz dört şeyi, duyduğunuz üç sesi ve fark ettiğiniz iki kokuyu sırayla sayın.
  4. Bedeni sakinleştiren küçük bir şey yapın: soğuk su için, yüzünüzü yıkayın ya da kısa bir yürüyüşe çıkın.
  5. Güvendiğiniz birine yazın ya da onu arayın. Yalnız olmak zorunda değilsiniz.

Dünya Sağlık Örgütü'nün stres yönetimi rehberi de topraklama ve duyguya alan açma gibi benzer becerileri anlatıyor. Bu adımlar sıkıntıyı ortadan kaldırmaz. Ancak yoğunluğu, yönetilebilir bir düzeye indirmenize yardım eder.

Günlüğünüzdeki örüntüleri nasıl okursunuz?

Günlüğün asıl değeri, birkaç hafta sonra geriye dönüp baktığınızda ortaya çıkar. Tek bir kayıt çoğu zaman o günün tepkisini gösterir. Fakat biriken kayıtlar tekrar eden durumları, saatleri ve kişileri ortaya koyar. Bu nedenle haftada bir, on dakikalık kısa bir gözden geçirme yapın.

Gözden geçirirken şu beş soruyu sorabilirsiniz:

  • Bu hafta hangi duygu en sık geri geldi?
  • Hangi durum, kişi ya da saat bu duyguyu tetikledi?
  • Bedenimde ilk işaret neydi?
  • Hangi ihtiyaç tekrar tekrar ortaya çıktı?
  • Bana en çok yarayan küçük adım ne oldu?

Cevaplar size tanı koymaz; yalnızca kendinize dair bir harita çizer. Örneğin akşam saatlerinde kaygı tekrar ediyorsa, bunun ertesi günün belirsizliğiyle ilgili olduğunu fark edebilirsiniz. Bu farkındalık, küçük bir plan yapmanın ilk adımı olabilir. Böylece kararlarınızı duyguların etkisiyle değil, onları bilerek verme şansı kazanırsınız.

Duygu günlüğü ne zaman yetmez, ne zaman destek almalısınız?

Duygu günlüğü hafif ve geçici zorlanmalarda destekleyici olabilir. Ancak aşağıdaki durumlarda tek başına yeterli değildir ve bir uzmandan destek almak daha doğru olur:

  • Üzüntü, kaygı ya da boşluk hissi iki haftadan uzun sürüyor ve geçmiyorsa.
  • Uyku, iştah, iş, okul ya da ilişkileriniz belirgin biçimde etkileniyorsa.
  • Yazmak travmatik anıları yoğun biçimde canlandırıyor ve sizi zorluyorsa.
  • Umutsuzluk, değersizlik ya da yaşamın anlamsızlığı düşünceleri artıyorsa.
  • Kendinize zarar verme düşünceniz varsa. Bu durumda önce 112 Acil Çağrı'yı arayın.

Hafif ve orta düzey zorlanmalarda ilk adım, bir psikologla yürütülen psikolojik danışmanlık olabilir. Destek düzeyini ihtiyaca göre kademeli artıran bu modele basamaklı bakım denir. NHS'in anlattığı yolda uzmanlar önce rehberli kendi kendine yardımı önerebilir, belirtiler düzelmezse başka bir terapi türüne geçilebilir. Ağır belirti, intihar riski, psikoz belirtileri ya da madde yoksunluğu varsa önce psikiyatri hekimi ve acil servis gelir. Ayrıca tanı koymak ve ilaç yazmak hekimin işidir. Farkı ayrıntılı görmek için psikolog mu psikiyatrist mi rehberine bakabilirsiniz.

Hangi düzeyde zorlandığınızdan emin değilseniz bu sitedeki psikolojik check-up aracına göz atabilirsiniz. Bu araç tanı koymaz; yalnızca destek almayı ne zaman düşünebileceğinize dair bir fikir verir. Zorlanmanızın süresini ve düzeyini ayrıca ne zaman psikolog desteği gerekir rehberiyle de karşılaştırabilirsiniz.

Duygu günlüğünü psikolojik danışmanlığa nasıl taşıyabilirsiniz?

Günlüğünüzü bir görüşmeye getirmeniz gerekmez. Yine de yazdıklarınız, kendinizi anlatırken kullanabileceğiniz hazır bir sözlük sunar. Bu sözlükten üç şekilde yararlanabilirsiniz:

  • Tekrar eden bir duyguyu örnek göstererek, hangi durumlarda ortaya çıktığını anlatabilirsiniz.
  • Bedensel işaretleri tarih ve saatleriyle birlikte paylaşabilirsiniz.
  • Zorlandığınız anları ve o anda aklınızdan geçenleri kendi cümlelerinizle aktarabilirsiniz.

Neyi paylaşacağınıza siz karar verirsiniz. Defterin tamamını okutmanız gerekmez; birkaç satırı ya da haftalık özetinizi paylaşmak da yeterlidir. Terapinin hayatınızda neleri değiştirebileceğini merak ediyorsanız bugün psikoterapiye başlasam hayatımda ne değişir yazısı genel bir çerçeve sunuyor.

Serdivan'da yüz yüze, Türkiye'nin her yerinden ve yurt dışından ise çevrim içi görüşme yapıyorum. Görüşme planlamak isterseniz randevu ve iletişim sayfasından bana ulaşabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Duygu günlüğü her gün tutulmalı mı?

Hayır, her gün tutmanız gerekmez. Başlangıçta haftada üç ya da dört gün on dakika yazmak yeterlidir. Düzenli uğramak, uzun yazmaktan daha önemlidir. Bir günü atlarsanız bırakmayın, ertesi gün kaldığınız yerden devam edin. Zaman içinde sıklığı kendi ritminize göre artırabilir ya da azaltabilirsiniz.

Duygu günlüğü terapinin yerini tutar mı?

Hayır, tutmaz. Duygu günlüğü kendi başınıza yürüttüğünüz bir farkındalık egzersizidir. Psikolojik danışmanlıkta ise eğitimli bir uzman dışarıdan bakış sunar, örüntüleri sizinle birlikte değerlendirir ve güvenliğinize birlikte bakar. Günlük danışmanlığı tamamlayabilir, ancak haftalarca süren ya da günlük işleyişi bozan sıkıntıların yerine geçmez.

Deftere mi, telefona mı yazmak daha uygun?

Sizi yazmaya daha kolay başlatan seçenek uygundur. Defter hızınızı yavaşlatır ve bildirimlerden uzak tutar. Telefon her an elinizin altındadır, ancak dikkat dağıtabilir. Telefon kullanıyorsanız parola koyun, bildirimleri kapatın ve yazdıklarınızı kimsenin göremeyeceği bir uygulamada saklayın. Önemli olan seçimin kendisi değil, düzenli uğramaktır.

Yazarken kendimi kötü hissedersem ne yapmalıyım?

Yazmayı bırakın, ayaklarınızı yere basın ve yavaş nefes alın. Çevrenizdeki beş şeyi, dokunduğunuz dört şeyi ve duyduğunuz üç sesi sayın. Sonra güvendiğiniz birine ulaşın. Kendinize zarar verme düşünceniz ya da dayanamayacağınız bir sıkıntınız varsa hemen 112 Acil Çağrı'yı arayın. Sakinleştikten sonra yazmaya dönmek zorunda değilsiniz.

Hiçbir şey hissetmiyorsam duygu günlüğüne ne yazmalıyım?

“Şu an bir şey hissetmiyorum” yazmak da geçerli bir kayıttır. Ardından bedeninizi tarayın, günün durumunu ve hissizliğin ne zaman başladığını not edin. Uyuşukluk ya da boşluk hissi iki haftadan uzun sürüyor ve günlük işleyişinizi etkiliyorsa bir uzmana başvurun. Hissizlik tek başına bir tanı değildir; yine de süreklilik kazanırsa ciddiye almak gerekir.

Duygu günlüğünü bir psikologla paylaşmak gerekir mi?

Gerekmez; neyi paylaşacağınıza siz karar verirsiniz. Defterin tamamını göstermek zorunda değilsiniz. Birkaç satır ya da haftalık bir özet, kendinizi anlatmayı kolaylaştırabilir. Hangi duyguların hangi durumlarda tekrar ettiğini örneklemek için günlük, görüşmede işe yarayan pratik bir kaynaktır. Hiç paylaşmamak da tamamen sizin tercihinizdir.

Mert Pırıldar
Uzman Psikolog Mert Pırıldar

Maltepe Üniversitesi Psikoloji (onur derecesi) ve Yakın Doğu Üniversitesi Klinik Psikoloji Yüksek Lisans (şeref derecesi) mezunu. Serdivan'da ergen, yetişkin, çift ve ailelerle çalışır; Koç Holding Otokar'da kurumsal psikolog olarak görev yapar.

Yayın: 18 Temmuz 2025 Son güncelleme: 31 Ekim 2026 İletişim: mertpirildar@gmail.com Özgeçmiş

Acil bir durumdaysanız kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.

Bu konuda destek ve araçlar

Benzer yazılar

WhatsApp randevu hattı0555 030 37 73